Przedmiot i podmiot badań w pracy dyplomowej – przykłady

Najkrócej Przedmiot badań mówi, jakie zjawisko, relację, proces albo cechę poznajesz. Osoby, organizacje, dokumenty lub zdarzenia dostarczające danych trzeba opisać osobno. Na wielu kierunkach nazywa się je podmiotem badań, populacją, uczestnikami, materiałem albo jednostką analizy. Wybierz termin zgodny z metodologią swojej dyscypliny.

Przedmiot badań odpowiada na pytanie „co poznaję”

Przedmiot badań jest wycinkiem rzeczywistości objętym poznaniem. Nie musi być rzeczą ani grupą ludzi. Może nim być proces podejmowania decyzji, związek między cechami, sposób doświadczania zjawiska, treść dokumentów, działanie rozwiązania technicznego albo zmiana zachodząca w określonych warunkach.

Zdanie „przedmiotem badań są pracownicy” zwykle mówi za mało. Pracownicy mogą dostarczać danych, ale badanie najczęściej dotyczy ich dobrostanu, zachowań, opinii, relacji albo doświadczeń. To właśnie ten aspekt powinien pojawić się w definicji przedmiotu.

Podmiot badań nie ma jednej uniwersalnej definicji

W uczelnianych poradnikach spotkasz różne sposoby użycia słowa „podmiot”. Czasem oznacza ono osoby lub organizacje objęte badaniem. Czasem autorzy zamiast niego wymagają wskazania populacji, próby, badanego obiektu, materiału badawczego albo jednostki analizy. W badaniach jakościowych ważni są uczestnicy i ich doświadczenia, natomiast w analizie dokumentów dane mogą pochodzić z tekstów, a nie bezpośrednio od ludzi.

Jeżeli wydział wymaga rubryki „podmiot badań”, wypełnij ją zgodnie z lokalnym wzorem. Nie przenoś jednak mechanicznie definicji z innej dyscypliny. Oficjalne materiały uczelni pokazują, że oczekiwane nazwy i układ metodologii rzeczywiście się różnią.

Nie myl przedmiotu z celem i pytaniem badawczym

Przedmiot wyznacza pole, cel określa zamierzony rezultat poznawczy, a pytanie zamienia problem w zadanie możliwe do rozstrzygnięcia. Jeżeli te elementy brzmią identycznie, zwykle nie zostały jeszcze dostatecznie rozdzielone. Pomocne są poradniki o celu pracy dyplomowej oraz pytaniach i hipotezach badawczych.

Sprawdź granice na trzech rodzajach badań

Wybierz przykład. Test pokazuje cztery warstwy projektu i ostrzega przed najczęstszym skrótem myślowym. Nie generuje ozdobnego zdania; pomaga sprawdzić, czy wiadomo, czego naprawdę będzie dotyczył wniosek.

Przedmiot badań w ankiecie i analizie statystycznej

W badaniu ilościowym przedmiot często ma postać różnicy, związku, częstości albo przewidywania. „Poziom stresu studentów” jest precyzyjniejszy niż „studenci”, ale nadal warto dodać kontekst i drugą zmienną, jeśli wynik ma dotyczyć relacji. Na przykład: „związek obciążenia nauką z poziomem stresu wśród studentów pierwszego roku”.

Osobno zapisz populację, sposób doboru i próbę. Badanie 120 studentów jednej uczelni nie uzasadnia automatycznie wniosku o wszystkich studentach w Polsce. Poradniki o doborze próby badawczej i operacjonalizacji zmiennych rozwijają te dwie odrębne decyzje.

Przedmiot badań jakościowych

W projekcie jakościowym przedmiotem może być doświadczenie, sposób nadawania znaczeń, praktyka, proces albo interakcja w określonym kontekście. Uczestnicy nie są wówczas „tematem” w prostym sensie. Dostarczają relacji, dzięki którym badacz rekonstruuje badane zjawisko.

Wzór roboczy

Przedmiotem badania są doświadczenia wdrażania pracy hybrydowej przez kierowników małych zespołów usługowych, ze szczególnym uwzględnieniem sposobów negocjowania dostępności pracowników.

Taki zapis rozdziela zjawisko od osób, a jednocześnie wyznacza perspektywę analizy. W pracy o wywiadach trzeba następnie opisać rekrutację, scenariusz, transkrypcję oraz sposób kodowania materiału.

Przedmiot badań bez uczestników

Nie każdy projekt bada ludzi. W analizie raportów przedmiotem może być sposób przedstawiania ryzyka, jednostką analizy — pojedynczy dokument albo jego sekcja, a materiałem — zamknięty korpus raportów z określonych lat. W pracy inżynierskiej przedmiotem może być wydajność rozwiązania, a obiektami testów konkretne konfiguracje systemu.

To rozróżnienie chroni przed sztucznym dopisywaniem „respondentów” tam, gdzie ich nie ma. W projekcie opartym na gotowym zbiorze przyda się paszport danych wtórnych; w projekcie technicznym należy wskazać wymagania i kryteria testów.

Jak zapisać przedmiot i podmiot badań

W rozdziale metodologicznym zwykle wystarczą dwa lub trzy precyzyjne zdania, po których następuje opis populacji, próby, materiału i procedury. Nie rozbudowuj definicji słownikowej kosztem opisu własnego projektu. Cały układ możesz zestawić z poradnikiem o metodologii pracy dyplomowej.

Najczęstsze pomyłki