PORTRET PRÓBYCharakterystyka badanej próby pokazuje, kto rzeczywiście znalazł się w analizie. Nie zastępuje opisu doboru próby ani metryczki. Łączy drogę uczestników od zaproszenia do zbioru analitycznego z krótkim zestawem cech potrzebnych do interpretacji wyników.
→
→
W tabeli charakterystyki najczęściej opisujesz ostatnią grupę. W tekście metodologicznym wyjaśniasz, co stało się pomiędzy kolejnymi etapami.
Najpierw ustal właściwy mianownik
Zanim policzysz odsetki, nazwij zbiór, którego dotyczą. Liczba osób zaproszonych odpowiada na pytanie o zasięg rekrutacji, liczba kompletnych kwestionariuszy opisuje realizację badania, a próba analityczna obejmuje przypadki faktycznie wykorzystane w obliczeniach. Jeśli te wartości są różne, nie wolno używać ich zamiennie.
Przykład: 160 osób otrzymało zaproszenie, 132 ukończyły ankietę, a 12 rekordów wyłączono po kontroli jakości. Charakterystyka wyników dotyczy więc N = 120. Wskaźnik udziału liczony względem zaproszeń wynosi 82,5%, natomiast do analizy weszło 75% osób zaproszonych.
To inny problem niż planowanie liczebności próby i mocy statystycznej. Plan określa, ilu obserwacji potrzebujesz; charakterystyka pokazuje, jakie obserwacje ostatecznie uzyskałeś.
Pokaż drogę od zaproszenia do analizy
Opis próby jest wiarygodniejszy, gdy czytelnik widzi przepływ uczestników. Podaj liczbę zaproszonych, liczbę osób, które rozpoczęły lub ukończyły badanie, oraz liczbę przypadków wyłączonych. Powody wyłączeń powinny odpowiadać kryteriom zapisanym wcześniej w metodzie, na przykład brakowi zgody, niespełnieniu kryterium wieku, duplikatom albo zbyt dużej liczbie braków.
RekrutacjaSkąd pochodziły osoby i ile otrzymało zaproszenie?
RealizacjaIle osób rozpoczęło i ukończyło procedurę?
Kontrola jakościIle przypadków wyłączono i według jakiej reguły?
AnalizaJaki mianownik wykorzystano w tabelach i testach?
Sam sposób pozyskania uczestników opisz osobno. Pomocne będzie rozróżnienie między doborem losowym, celowym, dogodnościowym i warstwowym.
Wybierz cechy istotne dla pytania badawczego
Tabela nie musi zawierać wszystkiego, co znalazło się w formularzu. Wybierz cechy, które pomagają ocenić zakres wniosków, porównać grupy albo zrozumieć model analityczny. W badaniu pracowników mogą to być wiek, staż, forma pracy i stanowisko. W badaniu studentów bardziej użyteczne bywają kierunek, rok studiów i tryb kształcenia.
Czy cecha pomaga odpowiedzieć na pytanie badawcze?
Czy bez niej odbiorca źle oceni, kogo dotyczą wyniki?
Czy zmienna dzieli grupy, kontroluje model lub opisuje rekrutację?
Czy zestaw cech nie ujawnia tożsamości w małej próbie?
Jeżeli dopiero projektujesz pytania o cechy respondentów, zacznij od artykułu o tym, jak zbudować metryczkę w ankiecie.
Zbuduj tabelę charakterystyki próby
Dla zmiennych kategorialnych podawaj liczebność i procent, a dla ilościowych dobierz miary do rozkładu. Średnia i odchylenie standardowe pasują do rozkładów w przybliżeniu symetrycznych; mediana i rozstęp międzykwartylowy lepiej opisują silną asymetrię. Tytuł tabeli powinien wskazywać, że przedstawia ona próbę analityczną.
| Cecha | Kategoria lub miara | n | % |
|---|---|---|---|
| Tryb studiów | stacjonarny | 72 | 60,0 |
| niestacjonarny | 48 | 40,0 | |
| Wiek | M = 24,6; SD = 3,8 | 120 | — |
| Staż pracy | Me = 2 lata; IQR = 1–4 | 116 | — |
Uwaga. Różne wartości n w wierszach trzeba objaśnić. W przykładzie cztery osoby nie podały stażu. Sposób raportowania takich sytuacji rozwija poradnik o brakach danych w ankiecie.
Interaktywny portret badanej próby
Wprowadź liczby z własnej rekrutacji. Narzędzie obliczy próbę analityczną, odsetek wykorzystanych przypadków i udział wskazanej kategorii, a następnie ułoży krótki opis do dalszej redakcji.
Zobacz sto osób zamiast samych procentów
Każda kropka w mozaice odpowiada jednemu punktowi procentowemu próby analitycznej.
120w analizie
75,0%z zaproszonych
60,0%w kategorii
Uzupełnij pola i wybierz „Zbuduj portret”.
Napisz opis bez przepisywania tabeli
Tekst powinien prowadzić czytelnika do dwóch lub trzech informacji, które mają znaczenie dla interpretacji wyników. Nie przepisuj każdego wiersza. Możesz wskazać dominującą kategorię, zakres wieku i różnicę między liczbą zrekrutowanych a liczbą analizowanych przypadków.
Analizą objęto 120 osób spośród 160 zaproszonych. Studenci studiów stacjonarnych stanowili 60,0% próby. Średni wiek uczestników wynosił 24,6 roku (zakres 20–39 lat). Dwanaście kompletnych rekordów wyłączono zgodnie z wcześniej przyjętymi kryteriami jakości danych.
Szczegółowe wyniki zmiennych badanych przedstawiaj już w części wynikowej. Zobacz, jak opisać wyniki ankiety bez powtarzania tabel i wykresów.
Sprawdź zgodność liczb w całej pracy
MianownikCzy N w tabeli odpowiada próbie wykorzystanej w analizie?
Suma kategoriiCzy liczebności sumują się do właściwego n po uwzględnieniu braków?
ProcentyCzy ich podstawą jest ta sama liczba, którą podano w nagłówku?
Metoda i wynikiCzy te same wyłączenia i liczebności pojawiają się w obu częściach pracy?
Najczęstszy błąd nie polega na złym zaokrągleniu, lecz na mieszaniu populacji, osób zaproszonych, kompletnych odpowiedzi i próby analitycznej. Jednoznaczne nazwanie każdego zbioru wystarcza, by uniknąć większości sprzeczności.










