Pytanie wielokrotnego wyboru – jak liczyć procenty odpowiedzi

Trzy odpowiedzi w ankiecie dają 80%, 60% i 60%. Razem 200%. To nie musi być błąd. Jeśli jedna osoba mogła zaznaczyć kilka opcji, trzeba najpierw ustalić, co jest liczone w mianowniku: osoby czy wszystkie zaznaczenia. Przepracujemy oba odczyty na tych samych sześciu fikcyjnych wierszach.

Przykładowe pytanie brzmi: „Z jakich form wsparcia korzystasz? Możesz zaznaczyć kilka”. Opcje to biblioteka, konsultacje i warsztaty. Wynik nie mówi, ile osób korzystało ze wsparcia w rzeczywistym badaniu; służy wyłącznie do sprawdzenia rachunku.

Sześć wierszy, ale pięć odpowiedzi

R1 zaznaczyła bibliotekę i konsultacje, R2 bibliotekę, R3 bibliotekę i warsztaty, R4 konsultacje i warsztaty, a R5 wszystkie trzy opcje. R6 pozostawiła pytanie puste. Nie wpisujemy jej po cichu do kategorii „żadne”: pusty zapis nie mówi nam, czy osoba świadomie niczego nie wybrała, czy pominęła pytanie. Dlatego w pierwszym rachunku jest pięć osób, które odpowiedziały.

Bibliotekę wskazały cztery osoby, konsultacje trzy, warsztaty trzy. Razem jest dziesięć wskazań, choć osób odpowiadających jest pięć. To możliwe, bo ten sam wiersz może zasilać więcej niż jeden licznik. Jeśli dopiero organizujesz eksport z formularza, zobacz, jak zapisać każdy wybór osobną zmienną w księdze kodowej.

Przełącz mianownik, nie zmieniając odpowiedzi

Chcesz odpowiedzieć na pytanie „jaki odsetek odpowiadających wybrał bibliotekę”? Dzielisz 4 przez 5 i dostajesz 80%. Jeśli pytasz „jaki udział we wszystkich zaznaczeniach miała biblioteka”, dzielisz 4 przez 10 i dostajesz 40%. Przełącz widok poniżej. Liczniki opcji pozostają te same, zmienia się tylko mianownik i sens procentu.

Suma 200% w widoku osób mówi tu, że pięć osób zaznaczyło łącznie dziesięć opcji, czyli średnio po dwie. Nie poprawiaj jej do 100% przez arbitralne skalowanie. W widoku wskazań udziały 40%, 30% i 30% sumują się do 100%, bo każdy z dziesięciu znaków należy do dokładnie jednej z trzech opcji. To jednak nie jest odpowiedź na pytanie, jaki procent ludzi wybrał bibliotekę.

SurveyMonkey wyjaśnia, dlaczego procenty w pytaniach z wieloma odpowiedziami mogą przekroczyć 100%. W dokumentacji Qualtrics rozdzielono liczbę osób odpowiadających od liczby wybranych opcji. Nazwy miar w interfejsach bywają różne, więc pod wykresem lub tabelą najlepiej podać własny mianownik wprost.

Podpis, który chroni przed błędną interpretacją

Jeżeli chcesz pokazać popularność każdej formy wsparcia wśród badanych, napisz: „Odsetek pięciu osób, które odpowiedziały na pytanie; możliwy był wybór kilku opcji”. Obok biblioteki będzie 4 osoby i 80%. Jeżeli analizujesz strukturę wszystkich zaznaczeń, napisz: „Udział w dziesięciu wskazaniach”; obok biblioteki będzie 4 wskazania i 40%. Nie używaj samego słowa „procent” bez podstawy obliczenia.

W poradniku o wykresie wyników ankiety w Excelu przykład ma jedną odpowiedź na osobę. Tutaj nie można po prostu zastosować tego samego mianownika do sumy wszystkich opcji. Do rozdziału wyników możesz następnie przenieść gotowy podpis i krótki wniosek; szerzej o tym, jak opisywać wyniki ankiety, piszemy osobno.

Puste pole nie jest odpowiedzią „żadne”

Nasze 80% dotyczy pięciu osób, które odpowiedziały na to pytanie, nie wszystkich sześciu w pliku. Jeżeli Twoim celem jest udział wśród wszystkich zaproszonych, możesz policzyć 4/6, ale wtedy podpis musi mówić „spośród sześciu zaproszonych”, a brak R6 trzeba ujawnić. To inne pytanie analityczne, nie kosmetyczna zmiana procentu.

Inaczej byłoby, gdyby formularz zawierał wyraźną opcję „żadne” i R6 ją zaznaczyła. Wtedy mamy sześć ważnych odpowiedzi, mimo że R6 nie doda wskazania biblioteki, konsultacji ani warsztatów. Aby uznać puste pole za świadome „żadne”, potrzebujesz udokumentowanej reguły formularza lub zbierania danych. Bez niej pozostaw je jako brak. Szersze rozróżnienie rodzajów braków omawia artykuł o brakach danych w ankiecie.

Sprawdź rachunek na drugim zestawie

W karcie są surowe fikcyjne odpowiedzi R1–R6, miejsce na oba mianowniki, drugie zadanie z czterema osobami i klucz. Spróbuj policzyć je bez podglądania rozwiązania. W drugim zadaniu zaokrąglenie udziałów wskazań do jednego miejsca daje 100,1% — to zwykły efekt zaokrągleń, nie dodatkowe wskazanie.

Powiększ