Ustawy nie cytuje się jak zwykłej strony internetowej. Najpierw trzeba rozpoznać akt, jego datę, pełny tytuł i adres publikacyjny, a dopiero potem wskazać artykuł, ustęp lub punkt, z którego korzystasz. Poniżej znajdziesz wzory do przypisu i wykazu aktów prawnych oraz sposób na sprawdzenie metryki w oficjalnym systemie ELI.
Najważniejsza zasada: wzór uczelni ma pierwszeństwo przed wzorem znalezionym w internecie. Wydziały stosują różną interpunkcję, skróty i sposób porządkowania aktów prawnych.
Ustawa nie jest zwykłą stroną WWW
Link prowadzący do ELI lub innego serwisu jest tylko drogą dostępu do aktu. Sam adres URL nie zastępuje jego nazwy ani publikatora. W opisie najważniejsze są dane identyfikujące źródło prawa: rodzaj aktu, data, tytuł oraz oznaczenie Dziennika Ustaw.
To odróżnia akt prawny od materiału omawianego w poradniku o cytowaniu strony internetowej. Nie wpisuj więc jako autora „ELI”, „ISAP”, „Sejm” ani nazwy wyszukiwarki, jeżeli cytujesz treść ustawy.
Jak odczytać metrykę aktu w ELI
Wyszukaj akt po tytule lub adresie publikacyjnym. Na karcie ELI zobaczysz typ dokumentu, datę, organ wydający, status oraz odsyłacze do tekstu. Dla Dziennika Ustaw adres publikacyjny składa się dziś z roku i pozycji, na przykład Dz.U. z 2024 r. poz. 1571. W starszych zapisach spotkasz również numer dziennika.
1 Ustawa
Rodzaj aktu jest częścią nazwy. Nie zastępuj go nazwą strony, z której pobrałeś plik.
2 z dnia 20 lipca 2018 r.
To data uchwalenia ustawy. Nie myl jej z datą publikacji, nowelizacji ani pobrania pliku.
3 Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Przepisz pełny tytuł. W akcie zmieniającym tytuł może być długi, ale nie wolno go dowolnie skracać w pierwszym odwołaniu.
4 Dz.U. z 2024 r. poz. 1571
To przykład wskazania obwieszczenia ogłaszającego tekst jednolity. Przed oddaniem pracy sprawdź w ELI, czy nie ogłoszono nowszego tekstu i czy regulamin uczelni wymaga dopisku o zmianach.
5 art. 76 ust. 1
Jednostkę redakcyjną dodajesz wtedy, gdy odwołujesz się do konkretnej normy. Umieść ją przed pełnym opisem albo na końcu zgodnie z wzorem wydziału.
6 adres ELI
Permalink jest użyteczny w pracy elektronicznej, ale nie zastępuje publikatora. Data dostępu zwykle ma sens tylko wtedy, gdy wymaga jej instrukcja uczelni.
Tekst ogłoszony, jednolity i ujednolicony
Te trzy określenia nie oznaczają tego samego. Błąd na tym etapie może sprawić, że opis będzie wskazywał inną wersję niż ta, z której faktycznie korzystałeś.
Pierwotny dokument
Pokazuje brzmienie opublikowane w konkretnej pozycji Dziennika Ustaw. Nie zawiera późniejszych zmian.
Urzędowo ogłoszona całość
Jest załącznikiem do obwieszczenia. Ma własny adres publikacyjny i określony dzień stanu prawnego.
Widok po zmianach
Ułatwia lekturę aktualnego brzmienia, ale nie zawsze jest odrębnym urzędowym tekstem jednolitym.
Jeżeli analizujesz historyczne brzmienie przepisu, wskaż wersję obowiązującą w badanym okresie. Jeżeli opisujesz aktualny stan prawny, sprawdź na karcie aktu także późniejsze nowelizacje. Sam napis „tekst jednolity” nie gwarantuje, że po jego ogłoszeniu nic się nie zmieniło.
Wzór pierwszego przypisu do ustawy
W tradycyjnym systemie przypisów dolnych bezpieczny szkielet wygląda następująco. Zachowaj interpunkcję wymaganą przez swoją uczelnię.
Ustawa z dnia [dzień miesiąc rok] r. [pełny tytuł] (Dz.U. z [rok] r. poz. [pozycja], z późn. zm.), art. [numer] ust. [numer].
Przykład roboczy: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), art. 76 ust. 1.
Dopisek „z późn. zm.” stosuj tylko wtedy, gdy odpowiada używanej wersji i zasadom uczelni. Nie dodawaj go mechanicznie. Jeżeli analizujesz konkretną nowelizację, odrębnie zacytuj ustawę zmieniającą.
Jak skrócić kolejne odwołanie
Po pełnym opisie wiele wydziałów dopuszcza skrót tytułu lub skrót literowy zdefiniowany przy pierwszym użyciu. Nie zakładaj jednak, że dowolny skrót będzie czytelny.
W TEKŚCIE Dalej jako: PSWiN.
W KOLEJNYM PRZYPISIE Art. 76 ust. 1 PSWiN.
GDY ŹRÓDŁO JEST TO SAMO Użyj formy dopuszczonej w instrukcji, zamiast mieszać Ibidem, skrót tytułu i pełny opis.
Techniczne wstawianie i numerowanie odsyłaczy opisuje poradnik o rodzajach przypisów dolnych. Tutaj kluczowe jest to, co wpisujesz w samym przypisie.
Jak cytować rozporządzenie
Budowa opisu jest podobna, ale trzeba zachować nazwę organu wydającego. W tytule rozporządzenia zwykle występuje już minister lub inny organ.
Rozporządzenie [organ] z dnia [data] w sprawie [pełny tytuł] (Dz.U. z [rok] r. poz. [pozycja]), § [numer] ust. [numer].
Jeżeli cytujesz załącznik do rozporządzenia, wskaż również numer załącznika i właściwy punkt lub tabelę, jeżeli pozwala to jednoznacznie odnaleźć fragment.
Artykuł, ustęp, punkt i litera
Pełny opis identyfikuje akt, a jednostka redakcyjna prowadzi do konkretnego przepisu. Zapisuj je od największej do najmniejszej: art. 10 ust. 2 pkt 3 lit. a. W rozporządzeniu podstawową jednostką może być paragraf: § 5 ust. 1 pkt 2.
›
›
›
›
Nie podawaj numeru strony pliku PDF zamiast artykułu. Paginacja pliku może zmienić się między wersją HTML, PDF i wydrukiem, natomiast numer jednostki redakcyjnej jest właściwym sposobem lokalizacji przepisu.
Wykaz aktów prawnych w bibliografii
Na kierunkach prawniczych i administracyjnych akty często tworzą osobną część bibliografii lub osobny „Wykaz aktów prawnych”. Na innych kierunkach mogą znaleźć się w jednym spisie źródeł. Sprawdź instrukcję wydziału, zamiast samodzielnie tworzyć dodatkowy dział.
Ustawa z dnia [data] [pełny tytuł] (Dz.U. z [rok] r. poz. [pozycja], z późn. zm.).
Zwykle pomija się tu konkretny artykuł, bo wykaz identyfikuje cały akt. Jednostkę przepisu podajesz w odwołaniu w tekście lub przypisie.
Jeśli uczelnia wymaga APA 7, nie przenoś automatycznie wzoru dla amerykańskich aktów prawnych na polskie Dzienniki Ustaw. APA ma osobny rozdział o źródłach prawnych, ale lokalna adaptacja powinna wynikać z wytycznych uczelni. Ogólne porządkowanie źródeł omawia poradnik o bibliografii pracy dyplomowej.
Najczęstsze błędy przy cytowaniu aktów
Sam URLAdres nie zastępuje tytułu, daty i publikatora.
„ELI” jako autorSystem udostępnia dokument, ale nie jest autorem ustawy.
Data pobrania zamiast daty aktuTo dwie różne informacje o różnej funkcji.
Strona PDF zamiast artykułuWskaż jednostkę redakcyjną przepisu.
Nieaktualny tekst jednolitySprawdź nowelizacje po dacie obwieszczenia.
Mieszanie stylówJeden zapis nie może łączyć przypadkowo APA, przypisu tradycyjnego i skrótów prawniczych.
Jeżeli przytaczasz dosłownie treść przepisu, użyj cudzysłowu i przypisu zgodnie z zasadami uczelni. Gdy omawiasz sens normy własnymi słowami, nadal trzeba wskazać źródło. Pomocny będzie poradnik o parafrazie i cytowaniu.
Kontrola przed oddaniem pracy
- Otwórz kartę ELISprawdź pełny tytuł, datę i adres publikacyjny.
- Ustal używaną wersjęOgłoszoną, jednolitą albo ujednoliconą dla właściwego dnia.
- Dodaj jednostkę przepisuArtykuł, ustęp, punkt, literę lub paragraf.
- Porównaj z instrukcją uczelniZweryfikuj interpunkcję, skróty i miejsce aktów w bibliografii.
- Sprawdź zgodność odwołańKażdy akt przywołany w tekście powinien być ujęty zgodnie z przyjętym systemem.
Na końcu przejrzyj przypisy razem z całym dokumentem. W Wordzie łatwiej wychwycić niespójności po ujednoliceniu stylów, dlatego przed korektą warto skorzystać również z poradnika o przygotowaniu pracy do korekty.
Źródła i materiały do weryfikacji
- Elektroniczny Identyfikator Aktów Prawnych – oficjalny system wyszukiwania metryk i tekstów aktów.
- ELI – metryka obwieszczenia Dz.U. 2024 poz. 1571 – przykład karty tekstu jednolitego.
- UWM – wymogi formalne, przypisy i bibliografia – przykład osobnego wykazu aktów prawnych i zapisu ustawy.
- UKW – Jak pisać prace dyplomowe – przykłady opisu dokumentów urzędowych i aktów prawnych.
- APA Publication Manual 7 – informacja o odrębnym rozdziale dotyczącym źródeł prawnych.
Dostęp do źródeł sprawdzono 19 sierpnia 2026 r. Przed użyciem przykładu należy zweryfikować bieżącą metrykę aktu oraz wymagania własnej uczelni.
