Poradnik Ludzkiego Pisania
Jak uporządkować argument w rozdziale pracy

Spis treści
Promotor zaznacza wniosek w rozdziale i pyta: „Z czego to wynika?”. Zanim dopiszesz kolejne źródło, przeczytaj fragment do miejsca z komentarzem. Czy w tym miejscu wiadomo już, na czym opierasz wniosek? Jeśli potrzebne informacje padają w następnym akapicie, spróbuj przenieść je wyżej. Jeżeli nie ma ich w materiale, sama zamiana akapitów nie wystarczy.
Gdy uzasadnienie jest już w rozdziale
Fikcyjny przykład. Sprawdzasz, czy komunikat pracowni zestawiony z jej planem wskazuje jedno miejsce odbioru plakatu. W komunikacie czytasz: „Gotowy plakat odbierzesz przy stanowisku odbioru”. Na planie napis „Stanowisko odbioru” widnieje przy wejściu i obok drukarki.
W szkicu masz dwa sąsiednie akapity:
Komunikat nie spełnia przyjętego kryterium. Oba stanowiska pasują do podanego opisu.
Za jednoznaczną przyjmuję wskazówkę, która po zestawieniu z planem prowadzi do jednego miejsca. Plan oznacza tak samo stanowisko przy wejściu i stanowisko obok drukarki.
Zatrzymaj się na zdaniu „Komunikat nie spełnia przyjętego kryterium”. Słowa „przyjętego kryterium” odsyłają do reguły, której jeszcze nie podałeś. Dopiero drugi akapit pozwala też sprawdzić, skąd wzięły się dwa stanowiska. Przenieś go przed ocenę i wyjaśnij, co łączy plan z komunikatem: w obu miejscach plan używa nazwy podanej w komunikacie.
Ocena się nie zmieniła. Teraz przed jej przeczytaniem można samemu zestawić nazwę z komunikatu z obydwoma miejscami na planie. Z tego porównania nie wynika, że ktoś rzeczywiście pomylił stanowiska.
Gdy dowodu nie ma w materiale
Zostaw ten sam komunikat i pytanie, ale załóż, że nie masz planu. Możesz napisać: „Komunikat podaje nazwę stanowiska, lecz nie opisuje jego położenia. Bez planu nie mogę stwierdzić, czy ta nazwa wskazuje jedno miejsce”. Usuń stwierdzenie o dwóch stanowiskach i wstrzymaj ocenę według przyjętego kryterium, dopóki nie sprawdzisz planu. Brak dostępu do planu nie jest dowodem na niejednoznaczność oznaczeń.
Co przenieść we własnym fragmencie
Skopiuj do notatki zdanie z komentarzem i dopisz pod nim dwie rzeczy: fragment materiału, na który się powołujesz, oraz wyjaśnienie, jak dochodzisz od niego do wniosku. Zaznacz, gdzie obie rzeczy znajdują się w tekście. Jeśli są dopiero dalej, przesuń tylko konieczne zdania albo odeślij do miejsca, w którym czytelnik już je poznał. Przeczytaj poprawiony fragment raz jeszcze i sprawdź, czy nie zostało w nim osierocone „to kryterium” lub „oba przypadki”.
Nie każdy akapit musi kończyć się wnioskiem. Gdy kryterium już pada w poprzednim akapicie, możesz zacząć następny od oceny i od razu zestawić oba oznaczenia z komunikatem. Jeżeli po przestawieniu fragmentu nadal nie umiesz pokazać podstawy wniosku, sprawdź, czy źródło potwierdza dokładnie to, co napisano w zdaniu.
Źródła i sposób opracowania przykładu
Harvard College Writing Center, Tips for Organizing Your Essay — zachęca do zapisania, co robi każdy akapit gotowego szkicu, i do sprawdzenia ich kolejności.
Purdue OWL, Toulmin Argument — odróżnia twierdzenie, dane i założenie, które je łączy.
Komunikat, plan i obie wersje fragmentu przygotowaliśmy na potrzeby poradnika. To przykład redakcyjny, nie obserwacja zachowania osób korzystających z pracowni.
