Przejdź do treści

Poradnik Ludzkiego Pisania

Jak napisać glosę do wyroku z przykładem i kartą DOCX

Spis treści
  1. Co to jest glosa i czym różni się od streszczenia
  2. Najpierw znajdź problem w pełnym uzasadnieniu
  3. Przykład glosy do wyroku GS Media
  4. Dlaczego aprobata wyniku nie oznacza aprobaty całej reguły
  5. Jak napisać własną glosę na studia

Glosa do wyroku to uzasadniony komentarz do sposobu rozwiązania problemu prawnego. Musisz najpierw odtworzyć stanowisko sądu, a potem pokazać, co w nim aprobujesz lub kwestionujesz i dlaczego. Przećwiczymy to na rzeczywistym wyroku TSUE w sprawie GS Media. Przykład ma przypisy do uzasadnienia, opinii rzecznika generalnego i artykułu naukowego. Możesz go też prześledzić w edytowalnym DOCX.

Najważniejsze odkrycie w tym przypadku jest dość niewygodne dla prostego podziału na „zgadzam się” i „nie zgadzam się”. Można poprzeć ocenę zachowania konkretnej spółki, a mieć zastrzeżenia do ogólnej reguły, którą sąd uzasadnił tę ocenę. Właśnie takie rozróżnienie daje materiał na glosę.

Co to jest glosa i czym różni się od streszczenia

Streszczenie odpowiada na pytanie, co sąd rozstrzygnął. Glosa dodaje ocenę określonego fragmentu rozumowania. Aprobująca wspiera go własnymi argumentami, krytyczna podważa, a częściowo aprobująca wyznacza granicę zgody. Nazwa nie zastępuje uzasadnienia. Samo zdanie „wyrok jest słuszny i zasługuje na aprobatę” niczego jeszcze nie dowodzi.

W porównaniu z esejem na studia masz tu ściśle określony przedmiot oceny: konkretne orzeczenie, przepis i problem jego wykładni lub zastosowania. Z kolei polemika z cudzym stanowiskiem uczy odpowiadania na argument, ale nie zwalnia z ustalenia, jakie fakty i normy były podstawą orzekania. Glosa do wyroku nie jest recenzją całokształtu działalności sądu.

Zanim zaczniesz, sprawdź polecenie prowadzącego. Może wymagać innego układu, objętości, sposobu zapisu przypisów czy określonego rodzaju orzeczenia. Nie ma jednej liczby stron ani liczby publikacji, która czyni każdy tekst poprawną glosą.

Najpierw znajdź problem w pełnym uzasadnieniu

Naszym materiałem jest wyrok TSUE z 8 września 2016 r., GS Media, C-160/15, ECLI:EU:C:2016:644. Trybunał odpowiadał na pytania sądu niderlandzkiego o wykładnię art. 3 ust. 1 dyrektywy 2001/29/WE. To orzeczenie prejudycjalne. Nie należy pisać, że TSUE sam zasądził od spółki określone odszkodowanie.

GS Media prowadziła portal GeenStijl, który zamieszczał linki do zdjęć udostępnionych w innych serwisach bez zezwolenia uprawnionego. W uzasadnieniu opisano wezwania do zaprzestania rozpowszechniania oraz kolejne publikacje z linkami. Istotny problem nie brzmi więc „czy w internecie wolno linkować”. Jest węższy: jak wiedza o bezprawnej publikacji i cel zarobkowy wpływają na ocenę linkowania jako publicznego udostępniania?

Podczas lektury rozdziel trzy miejsca. W pkt 49 Trybunał mówi o ustalonej wiedzy lub powinności wiedzy o bezprawności, np. po uprzedzeniu przez uprawnionego. W pkt 51 wprowadza wzruszalne domniemanie wiedzy przy linkowaniu w celu zarobkowym. W pkt 54 odnosi te rozważania do GS Media, zastrzegając weryfikację ustaleń przez sąd odsyłający. Nie wolno zamienić tego ciągu w hasło „każdy link na komercyjnej stronie narusza prawo”.

Do oceny potrzebujesz też stanowiska przeciwnego. Rzecznik generalny Melchior Wathelet w opinii z 7 kwietnia 2016 r. proponował inne rozwiązanie. Jego opinia nie jest wyrokiem ani zdaniem odrębnym sędziego. Zwracał uwagę na różnicę między udostępnieniem utworu a ułatwieniem znalezienia materiału, który jest już ogólnie dostępny, oraz na trudności sprawdzania zezwoleń.

Przykład glosy do wyroku GS Media

Poniższy tekst jest autorskim, skróconym przykładem glosy częściowo aprobującej. Dotyczy jednego problemu w uzasadnieniu wyroku z 2016 r. Nie jest cytatem z opublikowanej glosy ani kompletnym omówieniem dzisiejszego prawa linkowania. Numerowane przypisy prowadzą do rzeczywiście sprawdzonych miejsc źródłowych.

Wiedza o bezprawności a zarobkowy cel linkowania

Aprobuję uwzględnienie wiedzy o bezprawnym opublikowaniu utworu przy ocenie zachowania GS Media. Za niedostatecznie wyjaśnioną uważam natomiast regułę z pkt 51 wyroku. Trybunał wprowadza wzruszalne domniemanie wiedzy przy linkowaniu w celu zarobkowym, lecz nie określa, jaka weryfikacja pozwala je obalić. Moje zastrzeżenie dotyczy tej nieokreśloności, a nie rzekomego ustanowienia niewzruszalnej odpowiedzialności każdej komercyjnej witryny.1

Dla oceny konkretnej sprawy istotne są wezwania dotyczące zdjęć i kolejne publikacje odsyłające do nich. Nie chodziło wyłącznie o przypadkowe zamieszczenie linku. Sam Trybunał wskazał w pkt 54, że ze stanu faktycznego przedstawionego przez sąd odsyłający wydaje się wynikać świadomość braku zezwolenia. Zastrzegł przy tym możliwość odmiennych ustaleń tego sądu. Dlatego ocena zachowania spółki nie opiera się tylko na wnioskowaniu z celu zarobkowego.2

Stanowiska rzecznika generalnego nie można jednak sprowadzić do pobłażliwości wobec naruszeń. Wathelet argumentował, że hiperłącze do już ogólnie dostępnego utworu jedynie ułatwia jego odnalezienie, a nie jest niezbędne do udostępnienia. Rozpoznawał naganny charakter zachowania GS Media, ale nie uważał go za podstawę rozszerzenia pojęcia z art. 3 ust. 1 dyrektywy. Ostrzegał również przed obciążeniem zwykłych użytkowników koniecznością badania zezwoleń.3

Za rozwiązaniem przyjętym przez Trybunał przemawia ochrona uprawnionego przed świadomym kierowaniem odbiorców do bezprawnej publikacji. Sama techniczna możliwość dotarcia do zdjęć inną drogą nie usuwa znaczenia takiej interwencji. W przeciwnym razie nawet konkretne uprzedzenie o braku zgody pozostawałoby bez znaczenia dla tej postaci udostępniania. Z tej przyczyny przekonuje mnie uwzględnienie wiedzy, o którym mowa w pkt 49. To argument za oceną świadomego działania, nie dowód, że każdy podmiot uzyskujący przychód rzeczywiście zna sytuację prawną każdego linkowanego utworu.4

Wątpliwość pojawia się przy przejściu od takiej wiedzy do domniemania z pkt 51. Trybunał sam dostrzega w pkt 46 trudności ustalenia, czy publikacja ma zezwolenie uprawnionego. Cel zarobkowy nie usuwa tych trudności. Pekka Savola analizuje niejasny zakres tego celu oraz oczekiwanej weryfikacji. Wskazany przez niego problem uzasadnia ostrożność, ale nie daje podstaw do przypisania sądowi gotowej reguły dotyczącej każdej strony z reklamami.5

Najmocniejszy argument za domniemaniem jest praktyczny: gdyby zawsze wymagać wykazania rzeczywistej wiedzy, podmiot czerpiący korzyści z linkowania mógłby zasłaniać się niewiedzą. Ten zarzut uzasadnia potrzebę domniemania, lecz nie rozstrzyga jego granic. Postuluję zatem ocenianie związku linkowania z korzyścią oraz realnych możliwości weryfikacji w konkretnych okolicznościach. Jest to mój postulat interpretacyjny. Wyrok stwierdza wzruszalność domniemania, ale w pkt 51 nie podaje zamkniętego zestawu czynności, które wystarczą do jego obalenia.6

Ocena zachowania GS Media i zastrzeżenie do generalizacji mogą więc współistnieć. Fakty wskazujące wiedzę tej spółki nie wyjaśniają, jak mierzyć staranność innego podmiotu, który przed zamieszczeniem linku próbuje zbadać zezwolenie. Uzasadnienie powinno wyraźniej określić ten standard. Ta konkluzja nie dotyczy linków obchodzących ograniczenia dostępu, rozpatrywanych osobno w pkt 50, ani całości późniejszego orzecznictwa.

  1. Wyrok TSUE z 8.09.2016 r., GS Media BV przeciwko Sanoma Media Netherlands BV i in., C-160/15, ECLI:EU:C:2016:644, pkt 49, 51, 55. Pełny tekst wyroku.
  2. Wyrok GS Media, pkt 9–15, 54. Ostatni z tych punktów zachowuje zastrzeżenie dotyczące ustaleń sądu odsyłającego.
  3. Opinia rzecznika generalnego M. Watheleta z 7.04.2016 r., C-160/15, ECLI:EU:C:2016:221, pkt 54–63, 77–79. Pełny tekst opinii.
  4. Wyrok GS Media, pkt 30–31, 49, 53. Ocena znaczenia świadomego kierowania do publikacji jest argumentem autora glosy.
  5. P. Savola, EU Copyright Liability for Internet Linking, „JIPITEC” 2017, t. 8, nr 2, s. 145–147, pkt 40–48; por. wyrok GS Media, pkt 46, 51. Otwarty tekst artykułu. Sformułowane tu zastrzeżenie nie jest cytatem ani całościową rekonstrukcją stanowiska Savoli.
  6. Wyrok GS Media, pkt 51. Propozycja uwzględniania związku linkowania z korzyścią i możliwości weryfikacji pochodzi od autora przykładu, nie z sentencji.

Dlaczego aprobata wyniku nie oznacza aprobaty całej reguły

W akapicie o wezwaniach do usunięcia zdjęć rekonstruujemy materiał sprawy. W zdaniu „dlatego ocena zachowania spółki nie opiera się tylko na wnioskowaniu z celu zarobkowego” wyprowadzamy już wniosek. Dalej wskazujemy, dlaczego rozróżnienie rzeczywistej i domniemanej wiedzy ma znaczenie dla oceny reguły ogólnej. Przypisy pozwalają sprawdzić podstawę, ale nie udają, że źródło samo dowodzi naszego stanowiska.

Granica prostej rady ujawnia się przy zdaniu „nie zarabiam, więc link jest bezpieczny”. W pkt 49 wyroku uwzględniono także wiedzę lub powinność wiedzy osoby, która nie działa zarobkowo. Brak celu zarobkowego nie rozstrzyga sam o braku publicznego udostępniania. To nie nowy stan faktyczny GS Media, lecz sprawdzenie zbyt szerokiego wniosku na podstawie innego punktu tego samego uzasadnienia.

Podobnie sama krytyka domniemania nie uzasadnia odrzucenia oceny konkretnej spółki. Trzeba jeszcze odpowiedzieć na fakty świadczące o wiedzy. Ten krok odróżnia glosę od deklaracji własnych przekonań o wolności internetu.

Jak napisać własną glosę na studia

Zacznij od pełnego orzeczenia, nie od tytułu omówienia w wyszukiwarce. Zapisz sąd, datę, sygnaturę lub ECLI, rozstrzygnięcie i punkty uzasadnienia ważne dla wybranego problemu. Teza redakcyjna w bazie nie musi być dosłowną sentencją ani Twoją tezą. Przeczytaj też przepis w wersji właściwej dla sprawy. Jeżeli oceniasz znaczenie wyroku obecnie, sprawdź zmiany prawa i późniejsze orzeczenia.

Potem sformułuj jedno pytanie, na które odpowie glosa. Zamiast „ocena prawa autorskiego w internecie” wybierz np. „czy cel zarobkowy wystarcza do przyjęcia określonego standardu wiedzy”. Poszukaj rzeczywistego stanowiska przeciwnego i literatury dotyczącej tego pytania. Rzetelna aprobata musi wyjaśnić, dlaczego nie przyjmujesz konkurencyjnego rozwiązania. Krytyka powinna wskazać, co proponujesz w zamian i jaki byłby skutek dla analizowanej sprawy.

Tekst możesz zbudować z krótkiego wprowadzenia identyfikującego orzeczenie i problem, niezbędnej rekonstrukcji stanowiska sądu, zasadniczego wywodu oceniającego oraz wniosku. To funkcje tekstu, a nie obowiązkowe cztery nagłówki. Nie opisuj po kolei wszystkich faktów i wszystkich punktów, jeżeli nie pracują na Twój problem. Zasady zapisu źródeł dostosuj do wymagań zajęć; przykłady przypisów dolnych pokazują różnicę między wskazaniem źródła a komentarzem autora.

Powiększany podgląd strony DOCX z dalszym ciągiem przykładu glosy do GS Media i rzeczywistymi przypisami dolnymi. Render dokumentu, nie interfejs Worda.Powiększ
Podgląd drugiej strony dokumentu DOCX. Pokazuje argumentację i przypisy do rzeczywistych źródeł. To render pliku, nie zrzut Worda.

Przygotuj własną glosę w edytowalnym Wordzie

Plik zawiera cały powyższy przykład z prawdziwymi przypisami dolnymi oraz osobną część na Twoje orzeczenie, problem i argumentację. Zastąp podpowiedzi własnym tekstem, edytuj noty u dołu strony i rozbuduj wywód. To dokument do uzupełnienia, nie obraz ani surowy plik tekstowy. Nie ma makr ani blokady edycji. Układ Letter dostosuj do wymagań prowadzącego.

Pobierz przykład i kartę glosy DOCXDokument Word · 70 kB

Źródła do samodzielnego sprawdzenia przykładu

Źródła sprawdzono 21 października 2026 r. Przykład służy nauce pisania glosy do wskazanego wyroku historycznego, nie udziela porady prawnej ani nie przedstawia kompletnego aktualnego stanu prawa. DOCX sprawdzono narzędziami plikowymi i w renderze wykonanym w tle. Podgląd przedstawia dokument, nie działanie programu Word.

Ustawienia cookies

Niezbędne funkcje zapamiętują Twój wybór. Statystyki są dobrowolne. Nie wysyłamy do nich treści wiadomości ani załączników.

Wybór zapamiętujemy na maksymalnie 180 dni. Możesz go zmienić wcześniej, klikając ciasteczko w lewym dolnym rogu.