Poradnik Ludzkiego Pisania
Jak napisać artykuł naukowy i przygotować pierwsze zgłoszenie

Spis treści
Masz dobry fragment pracy zaliczeniowej albo rozdział dyplomówki i chcesz zrobić z niego artykuł naukowy. Nie zaczynaj od zmniejszania czcionki ani wycinania co drugiego akapitu. Najpierw wybierz jeden problem i ustalenie, które potrafisz uzasadnić bez odsyłania czytelnika do całej pracy. Potem sprawdź, czy wybrane czasopismo publikuje taki rodzaj tekstu.
Poniżej przejdziemy od małego materiału do projektu artykułu, fragmentu metody, wyniku i omówienia. Przykład opiera się na dwóch rzeczywistych instrukcjach redakcyjnych. Pokazuje także moment, w którym samo staranne czytanie nie wystarcza i trzeba zapytać redakcję.
Z większej pracy wybierz jeden wkład
Temat „komunikacja naukowa” jest za szeroki na roboczy plan. Pytanie „czy wymagania dotyczące objętości i streszczenia są spójne w dwóch instrukcjach jednego czasopisma?” wyznacza już materiał i czynność do wykonania. Nie obiecuje wyjaśnienia całego systemu publikowania.
Własnym wkładem może być wynik analizy dokumentów, nowe rozróżnienie pojęciowe, interpretacja materiału albo uzasadnione zestawienie wcześniejszych ustaleń. Nie musi to być eksperyment. Musi jednak być wiadomo, co robisz samodzielnie i jak Twój tekst odnosi się do istniejącej wiedzy. Samo skrócenie kilku książek nie daje jeszcze podstaw do obiecywania nowego ustalenia.
Zapisz roboczo cztery rzeczy: pytanie, materiał, sposób pracy i odpowiedź. Jeżeli odpowiedź brzmi tylko „temat jest ważny i wymaga dalszych badań”, wróć do materiału. Biblioteka Główna AGH zaleca powiązanie wniosków z wynikami oraz sprawdzenie profilu i instrukcji czasopisma przed przygotowaniem zgłoszenia.
Na tym etapie rozróżnij dwa zadania. Referat na zajęcia ma spełnić polecenie prowadzącego. Artykuł kierujesz do czytelników czasopisma, którzy nie znają Twojego kursu ani pozostałych rozdziałów. Musisz samodzielnie uzasadnić problem, pokazać podstawę ustalenia i wyjaśnić jego znaczenie. Dobra ocena zaliczenia nie zastępuje oceny redakcyjnej.
Przykład projektu o wymaganiach redakcyjnych
18 października 2026 sprawdziliśmy dwie oficjalne strony „Studiów Humanistycznych AGH”: Wytyczne edytorskie oraz Przesyłanie tekstów. Obie odpowiedziały kodem HTTP 200. Nie korzystaliśmy z prywatnej korespondencji ani panelu zgłoszenia.
W pierwszej instrukcji zapisano objętość do 20 stron wraz z bibliografią. W drugiej podano limit 18 stron. Pierwsza opisuje streszczenie jako 15 wersów w dwóch językach, druga wskazuje angielskie streszczenie liczące 150–200 słów. To rzeczywista rozbieżność odczytana z tych stron, a nie wymyślony regulamin.
Roboczy tytuł
Rozbieżne wymagania objętości w instrukcjach dla autorów jednego czasopisma
Pytanie
Czy dwie dostępne instrukcje pozwalają autorowi jednoznacznie ustalić limit tekstu i sposób określenia długości streszczenia?
Materiał i czynność
Dwie wskazane strony, sprawdzone tego samego dnia. Porównujemy zapisane wymagania dotyczące tych samych elementów zgłoszenia.
Ustalenie
W tych dokumentach występują różne limity stron i różne sposoby określenia długości streszczenia. Autor potrzebuje potwierdzenia, która instrukcja jest rozstrzygająca.
To projekt ćwiczeniowy, nie gotowy artykuł do wysłania. Dwie strony pozwalają przepracować logikę tekstu, lecz nie dowodzą jeszcze, że wynik jest wystarczająco nowy i ważny dla czasopisma. Przed rzeczywistą publikacją potrzebujesz odpowiedniego tła literaturowego, uzasadnienia doboru materiału oraz oceny, czy zakres pozwala odpowiedzieć na wartościowe pytanie. Nie dopisujemy tutaj fikcyjnych badań ani nie wymyślamy cytowań, żeby udawać kompletny tekst naukowy.
Napisz metodę, wynik i omówienie osobno
Najłatwiej sprawdzić projekt, pisząc po jednym krótkim fragmencie każdej części. Poniższe akapity odnoszą się dokładnie do wykonanego porównania. Nie trzeba ich pompować do „pełnego rozdziału”.
Fragment metody
Porównano dwie publicznie dostępne instrukcje dla autorów „Studiów Humanistycznych AGH”: „Wytyczne edytorskie” i „Przesyłanie tekstów”. Obie strony pobrano 18 października 2026. Z każdej wyodrębniono wymagania dotyczące objętości artykułu oraz długości i języka streszczenia, zachowując użyte jednostki. Porównanie dotyczy treści tych dokumentów; nie obejmuje działania formularza zgłoszeniowego ani praktyki redakcji.
Fragment wyniku
W „Wytycznych edytorskich” wskazano limit do 20 stron wraz z bibliografią, natomiast na stronie „Przesyłanie tekstów” podano 18 stron. Długość streszczenia określono odpowiednio jako 15 wersów i 150–200 słów. Pierwsza instrukcja wymienia wersje polską i angielską, druga w tym miejscu wskazuje streszczenie angielskie. Zapisane wymagania nie są więc identyczne.
Fragment omówienia
Autor przygotowujący zgłoszenie nie powinien samodzielnie uznać jednej z tych instrukcji za nieobowiązującą. Praktycznym rozwiązaniem jest przekazanie redakcji obu adresów i prośby o potwierdzenie wymaganego limitu. Samo porównanie nie pozwala ustalić, czy rozbieżność spowodowała odrzucenie zgłoszeń ani która strona odzwierciedla aktualną praktykę. Nie ma też podstaw do przeliczenia 15 wersów na stałą liczbę słów bez dodatkowych założeń dotyczących składu tekstu.
Metoda mówi, co rzeczywiście zrobiono. Wynik podaje ustalenie z materiału. Omówienie tłumaczy jego znaczenie i ograniczenie. Gdy w wyniku pojawia się zdanie „redakcje często wprowadzają studentów w błąd”, przekroczyliśmy podstawę tego przykładu: nie badaliśmy wielu redakcji, ich zamiarów ani doświadczeń studentów.
W docelowym artykule dodaj wymagane odwołania do dokumentów i ich wersji. Zachowaj kopie materiału, ponieważ strony mogą się zmienić. Związek odsyłaczy z opisami na końcu tekstu sprawdzisz według poradnika o zgodności cytowań i bibliografii. Nie przedstawiaj naszego ćwiczenia jako własnego badania.
PowiększUkład artykułu dobierz do rodzaju pracy
IMRAD to skrót od wstępu, metod, wyników i dyskusji. Pomaga porządkować raport z badania, ale nie jest uniwersalnym formularzem dla każdego tekstu naukowego. W typologii Frontiers in Psychology Original Research ma taki układ, a Conceptual Analysis obejmuje wstęp, części wynikające z tematu i dyskusję. Dostępność typu trzeba sprawdzić w konkretnej sekcji czasopisma. Nie jest to rekomendacja tego wydawcy dla naszego przykładu.
W projekcie z instrukcjami potrzebne są: uzasadnienie problemu, tło pojęciowe, dobór i sposób porównania dokumentów, ustalenie oraz omówienie. Mogą tworzyć odrębne części, jeśli odpowiada to instrukcji redakcji. Nie dodawaj nagłówka „eksperyment”, jeśli nie było eksperymentu. Z kolei artykuł przeglądowy wymaga pracy nad zbiorem publikacji; nie powstaje przez nazwanie przeglądem dowolnego tekstu z długą bibliografią.
Literaturę wprowadzaj tam, gdzie objaśnia pytanie, sposób analizy lub znaczenie ustalenia. Rozdział dyplomówki może zawierać szerokie wprowadzenie dla potrzeb całej pracy. W artykule zostaw z niego to, czego czytelnik potrzebuje do zrozumienia tego jednego problemu. Nie usuwaj jednak opisu metody tylko dlatego, że zajmuje miejsce. Bez niego wynik traci sprawdzalną podstawę.
Tytuł i streszczenie dopracuj po ułożeniu zasadniczej treści. W streszczeniu podaj problem, materiał lub podejście, najważniejsze ustalenie i jego znaczenie, zamiast obiecywać „kompleksowe omówienie ważnej problematyki”. Długość ustalasz według potwierdzonej instrukcji. Nasz przypadek pokazuje, dlaczego ogólna rada „abstrakt ma zawsze 200 słów” może zawieść.
Przed zgłoszeniem przygotuj pliki i wyjaśnij niejasności
Utwórz osobny plik artykułu, a nie kopię całej dyplomówki z usuniętą stroną tytułową. W instrukcji czasopisma sprawdź format pliku, szablon, limity, bibliografię, wymagania dotyczące ilustracji i ewentualnej anonimowej wersji do recenzji. Nie usuwaj nazwiska z każdego pliku automatycznie: dane autorów mogą być potrzebne osobno, a sposób anonimizacji określa redakcja.
Przygotuj także informacje o autorach i afiliacjach, wymagane oświadczenia oraz materiały dodatkowe, jeżeli wynikają z zasad zgłoszenia. Wszyscy współautorzy powinni znać i zaakceptować wersję, którą wysyłasz. Nie podpisuj za innych osób deklaracji ani nie zaznaczaj „nie dotyczy”, gdy nie sprawdziłeś, o co pytano. Zasady dotyczące wcześniejszego rozpowszechnienia, równoległego zgłoszenia i użycia AI odczytaj u wybranego wydawcy; nie zakładaj, że zgoda prowadzącego zastępuje politykę czasopisma.
W przypadku niezgodnych instrukcji wyślij krótkie pytanie. Na przykład: „Przygotowuję artykuł do zgłoszenia. Na stronie «Wytyczne edytorskie» znalazłem limit 20 stron, a na stronie «Przesyłanie tekstów» 18 stron. Proszę o potwierdzenie, jaki limit obowiązuje obecnie oraz czy obejmuje bibliografię”. Dodaj oba adresy. Nie wysyłaj jeszcze deklaracji, że tekst spełnia wszystkie wymogi, których nie udało się ustalić.
Przepracowany projekt do porównania z własnym tekstem
PDF zawiera cały projekt przykładu, trzy akapity w ich funkcjach oraz mapę przygotowania zgłoszenia. Przy każdym elemencie zaznaczono, co już wykazano, a co nadal wymaga pracy lub potwierdzenia. To materiał do wydruku i rozmowy z opiekunem, nie gotowy artykuł do złożenia ani pusty formularz udający rozwiązanie.
Przed pierwszym wysłaniem przeczytaj sam tytuł, pytanie i końcowy wniosek. Powinny dotyczyć tego samego zadania. Potem poproś opiekuna lub inną kompetentną osobę o ocenę wkładu i argumentacji. Spełnienie wymagań technicznych pozwala przygotować zgłoszenie; nie daje gwarancji przyjęcia do publikacji.
Źródła i metoda sprawdzenia
- Biblioteka Główna AGH, Jak napisać artykuł naukowy. Przygotowanie tekstu, dobór czasopisma i związek wniosków z wynikami. Nie przejmujemy niezweryfikowanych uogólnień o przyczynach odrzuceń.
- Studia Humanistyczne AGH, Wytyczne edytorskie oraz Przesyłanie tekstów. Rzeczywisty materiał porównania wymagań objętości i streszczenia, odczytany 18 października 2026. Zapis rozbieżności nie rozstrzyga, która instrukcja jest obowiązująca.
- Frontiers in Psychology, Article types. Porównanie układu Original Research i Conceptual Analysis, nie wybór miejsca publikacji dla tego projektu.
Przykład jest autorskim projektem dydaktycznym opartym na odczytanych dokumentach, nie gotowym manuskryptem z ocenioną nowością naukową. Zapisano adresy, treści i skróty SHA-256 dwóch odpowiedzi HTTP 200. Porównanie dotyczy literalnych wymagań, bez testowania formularza, wysyłania zgłoszeń lub kontaktowania się z redakcją. Plik PDF sprawdzono przez odczyt tekstu, kontrolę prywatności i obejrzenie renderów; nie sterowano Wordem ani pulpitem. Obraz otwierający jest poglądową ilustracją AI, a mapa projektu powstała w HTML. Nie prowadzono badania autorów, pomiaru oszczędności czasu ani eksperymentu.
