Poradnik Ludzkiego Pisania
Jak usunąć powtórzenia między podrozdziałami pracy

Spis treści
W dwóch podrozdziałach przywołujesz ten sam fragment źródła. Nagłówki się różnią, ale czytelnik dwa razy dostaje to samo wyjaśnienie. Zanim zaczniesz szukać synonimów, sprawdź, na jakie pytanie odpowiada każdy fragment. Jedno zdanie może być zbędne w drugim miejscu, a inne trzeba tam zostawić, bo bez niego nie da się zrozumieć przykładu.
Dwa fragmenty i jedna instrukcja
Wyobraź sobie, że opisujesz zasady korzystania z uczelnianej pracowni druku. Chcesz pokazać, jak dokumenty rozróżniają zgłoszenie od ustalonego terminu. Poniższa instrukcja i zapis sprawy są fikcyjne.
- W formularzu podaje się numer stanowiska i proponowaną godzinę.
- Termin jest zarezerwowany po potwierdzeniu pracowni.
- Jeśli potwierdzenie wskazuje inną godzinę niż zgłoszenie, obowiązuje godzina wskazana w potwierdzeniu.
Zapis R1. Stanowisko 2, godzina proponowana w formularzu: 13.00. Godzina potwierdzona przez pracownię: 14.00.
W szkicu te same informacje trafiają pod dwa nagłówki:
2.1 Zgłoszenie rezerwacji
W formularzu zgłaszający podaje numer stanowiska i proponowaną godzinę. Samo wysłanie zgłoszenia nie rezerwuje terminu (instrukcja, pkt 1–2).
2.2 Godzina rezerwacji
W zgłoszeniu trzeba wpisać stanowisko i proponowaną godzinę (instrukcja, pkt 1). Zgłoszenie wymaga potwierdzenia. W zapisie R1 zgłoszenie dotyczyło godziny 13.00, a potwierdzenie wskazywało 14.00.
Co zostawić w drugim podrozdziale
Zapisz obok każdego nagłówka, co po lekturze czytelnik będzie umiał rozstrzygnąć. Po 2.1 ma wiedzieć, co zawiera zgłoszenie i czy jego wysłanie wystarcza. Po 2.2 ma rozumieć, która godzina obowiązuje, gdy zgłoszenie różni się od potwierdzenia. Podobnie działa konspekt odwrócony opisany przez ośrodek pisania UW–Madison: zaczynasz od tego, co już napisano, a nie od listy planowanych zagadnień.
W 2.2 skreśl zdanie o zawartości formularza. Zostaw obie godziny z R1: bez nich znika różnica, którą wyjaśniasz. Ogólne „zgłoszenie wymaga potwierdzenia” zastąp regułą z punktu 3. Teraz odsyłasz do tej samej instrukcji, ale w każdym miejscu wskazujesz, co z niej wynika.
Powrót do słowa „potwierdzenie” jest potrzebny: w pierwszym fragmencie wyjaśniasz, kiedy dochodzi do rezerwacji, w drugim rozstrzygasz, na którą godzinę ją zapisano. Zmiana słowa na synonim niczego by tu nie poprawiła. Z kolei samo „zob. podrozdział 2.1” nie zastąpi reguły ani wniosku o 14.00.
Gdy skreślenie odsłania brak
Załóżmy, że w aktach R1 zostało tylko zgłoszenie na 13.00. Nadal możesz opisać regułę z instrukcji, ale nie ustalisz godziny rezerwacji w tej sprawie. Brak potwierdzenia w dostępnym materiale nie dowodzi, że go nie wysłano. W szkicu pozostaje więc informacja o proponowanej godzinie i o braku podstaw do ustalenia terminu, zamiast wniosku o 14.00.
Przy własnym tekście przeczytaj drugi fragment po wykreśleniu dubletu. Jeśli odpowiada na osobne pytanie, przywróć tylko tyle kontekstu, ile potrzeba, by odpowiedź była zrozumiała. Jeśli nie wnosi nic nowego, rozważ połączenie fragmentów. Jeśli wciąż nie możesz odpowiedzieć na pytanie pracy, samo scalenie tekstu nie wystarczy. Trzeba wrócić do materiału albo uzgodnić węższy zakres. Zanim zmienisz wymagany układ rozdziałów, sprawdź zasady na swoim kierunku. Jeśli uzasadnienie zostało w tekście, ale wniosek je wyprzedza, zobacz, którą część wywodu warto przesunąć.
Jeśli masz dopiero konspekt i plan rozdziałów, najpierw powiąż ich zadania z pytaniem pracy. Gdy powtórzenie występuje między metodą a wynikami, zobacz, co należy opisać w każdej z tych części w poradniku o rozdziale badawczym.
Źródła wykorzystane w poradniku
- UW–Madison Writing Center, Creating a Reverse Outline. Rozdzielenie tego, o czym jest akapit, od jego funkcji oraz sprawdzanie powtórzeń.
- Harvard College Writing Center, Tips for Organizing Your Essay. Części o nagłówkach roboczych i sprawdzaniu, czy podobne akapity są potrzebne.
Instrukcja i zapis R1 zostały przygotowane na potrzeby przykładu. Okładka to wygenerowana ilustracja, nie dokumentacja pracowni ani pracy studenta.
