Przejdź do treści

Poradnik Ludzkiego Pisania

Recenzja artykułu naukowego z przykładem i wzorem DOCX

Spis treści
  1. Przykład recenzji artykułu naukowego
  2. Zarzut trzeba sprawdzić przed wpisaniem go do recenzji
  3. Jak napisać recenzję własnego artykułu

Recenzja artykułu naukowego na studia przedstawia Twoją ocenę przeczytanego tekstu i jej uzasadnienie. Zdanie „artykuł jest interesujący, ale ma pewne ograniczenia” niewiele wyjaśnia. Czytelnik musi zobaczyć, co dokładnie uznajesz za wartościowe, problematyczne lub przydatne do swojego zadania.

Poniżej znajdziesz kompletną krótką recenzję rzeczywistej publikacji. Potem wrócimy do jednego zdania źródła, które pozwala odrzucić pozornie trafny zarzut. To recenzja na zajęcia, nie poufna ocena dla redakcji czasopisma ani artykuł przeglądowy obejmujący wiele badań.

Przykład recenzji artykułu naukowego

Wybraliśmy Dilemmas in a General Theory of Planning Horsta W. J. Rittela i Melvina M. Webbera z 1973 roku. To tekst teoretyczny o problemach planowania. Nasze przykładowe polecenie brzmi: „Oceń argument klasycznego artykułu z teorii planowania. Wskaż wartość tekstu i granicę jego zastosowania”. Jeśli prowadzący wymaga najnowszego badania empirycznego, trzeba wybrać inny artykuł. Nie zmieniaj wymagań zadania po to, żeby pasowały do znalezionego przykładu.

Metrykę potwierdza strona wydawcy: Rittel, H. W. J., i Webber, M. M. (1973). Dilemmas in a general theory of planning. Policy Sciences, 4(2), 155–169. DOI 10.1007/BF01405730. Pełny tekst przeczytaliśmy w publicznej kopii PDF. To ponowny skład zachowujący oznaczenia stron artykułu, nie skan egzemplarza czasopisma. Poniższa recenzja jest naszym przykładem dydaktycznym, a nie tłumaczeniem cudzej recenzji.

Artykuł Rittela i Webbera (1973) pomaga zrozumieć, dlaczego zakończenie projektu nie oznacza jeszcze rozwiązania problemu społecznego. Za jego główną wartość uważam rozdzielenie decyzji organizacyjnej od uzasadnienia, że osiągnięty stan jest wystarczająco dobry. Tekst sprawdza się jako punkt wyjścia do namysłu nad celami planowania.

Autorzy opisują problemy, których cele i kryteria oceny pozostają sporne. Na stronie 162 wskazują brak wewnętrznej reguły zakończenia pracy, a zarazem wyjaśniają, że planista przerywa ją choćby z powodu braku czasu lub pieniędzy. Termin wykonania zadania nie przeczy zatem ich argumentowi.

To rozróżnienie jest przekonujące, ponieważ odbiór projektu w ustalonym dniu sam nie rozstrzyga, czy zadbano o potrzeby zainteresowanych. Pozwala zapytać, według czyich kryteriów rozwiązanie uznano za dobre. Nie wymaga przy tym założenia, że każda ukończona inwestycja jest nieudana.

Granicę zastosowania widzę przy wyborze konkretnego działania. Sama diagnoza sporu nie ustala, jak rozstrzygnąć go w danej sprawie. Przy własnej analizie decyzji o ruchu na ulicy musiałbym dopiero uzasadnić, które cele są sporne, co da się sprawdzić i dlaczego wybrać określony wariant. Jest to mój przykład zastosowania, a nie przypadek z artykułu.

Oceniam więc tekst jako użyteczny do rozpoznania trudności planowania, ale niewystarczający jako samodzielną instrukcję podejmowania decyzji. Zastrzeżenie określa, do czego go użyję; nie obala przedstawionego rozróżnienia.

Własna ocena pojawia się od razu. Kolejny akapit odtwarza potrzebny fragment argumentu, a nie streszcza wszystkich części publikacji. Dalej znajduje się uzasadnienie oceny i własny przykład zastosowania. Zakończenie zbiera te sądy. Nie musisz kopiować pięciu akapitów: przy innym poleceniu ważniejsza może być ocena doboru materiału, interpretacji albo związku wniosków z wynikami.

Zarzut trzeba sprawdzić przed wpisaniem go do recenzji

Po pobieżnej lekturze punktu o braku reguły zakończenia można pomyśleć: „To nieprawda, przecież projekt ma termin w umowie”. Wróć jednak do całego punktu 2 na stronie 162. Autorzy sami wymieniają czas i pieniądze jako zewnętrzne powody przerwania pracy. Termin nie jest przeoczonym kontrprzykładem.

W recenzji liczy się skutek tego sprawdzenia. Zamiast łagodzić nieuzasadniony zarzut słowami „moim zdaniem”, trzeba z niego zrezygnować. Uprzejmy ton nie naprawia błędnego odczytania tekstu. W naszym modelu pozostaje pozytywna ocena rozróżnienia oraz osobne wskazanie granicy jego użycia.

Granicę też trzeba nazwać uczciwie. Stwierdzenie, że tekst nie daje gotowej instrukcji decyzji, nie jest dowodem błędu jego autorów. Może natomiast wyjaśniać, dlaczego do własnego projektu potrzebujesz dalszych źródeł i uzasadnień. Nie dopisuj obowiązkowej wady tylko po to, żeby recenzja wyglądała na „krytyczną”.

W tym miejscu przydaje się oddzielenie cudzego stanowiska od własnego przykładu. Zdanie o ruchu na ulicy pochodzi od nas. Nie wolno go przedstawić jako opisanego przez Rittela i Webbera badania albo wyniku wdrożenia. To samo dotyczy Twoich skojarzeń z lektury: mogą pomagać w ocenie, lecz trzeba wskazać ich rolę.

Edytowalny przykład z objaśnieniami

Dokument zawiera całą recenzję oraz wyjaśnienia odnoszące się do konkretnych zdań. Możesz zachować przykład i pisać własny tekst w kopii. Nie jest to formularz z pustymi polami ani recenzja do oddania pod własnym nazwiskiem.

Ten plik DOCX jest niedostępny.

Powiększany render edytowalnego przykładu recenzji rzeczywistego artykułu z metryką i uzasadnioną oceną. Nie zrzut Worda.Powiększ przykład recenzji
Pierwsza strona dokumentu do pobrania. Podgląd wyrenderowanego pliku, nie zrzut Worda ani strona źródłowej publikacji.

Jak napisać recenzję własnego artykułu

Zacznij od polecenia i pełnego tekstu. Ustal, czy masz ocenić publikację wskazaną przez prowadzącego, czy wybrać ją samodzielnie. Sprawdź wymagany typ tekstu, zakres, objętość i sposób cytowania. Nie ma jednej obowiązkowej liczby stron recenzji na wszystkich studiach. Warunki z własnego kursu są ważniejsze od gotowego wzoru.

Samo potwierdzenie naukowego charakteru i recenzowania źródła nie ocenia jeszcze jego argumentów. Podczas lektury zaznacz, jaki problem autor podejmuje, z czego wywodzi odpowiedź i jak daleko sięgają wnioski. Notuj miejsca, do których chcesz wrócić. Z abstraktu poznasz zapowiedź, ale nie sprawdzisz całego uzasadnienia.

Kryteria zależą od publikacji. W artykule empirycznym sprawdzasz między innymi zgodność pytania, materiału, sposobu analizy i wniosku. W teoretycznym trzeba prześledzić znaczenie pojęć, przesłanki i przejście do konkluzji. Poradnik USC jest pomyślany głównie dla zadania dotyczącego badania empirycznego i wyraźnie wyłącza z niego eseje teoretyczne. Nie przenosimy tych wymagań na nasz inny rodzaj polecenia.

Przed napisaniem oceny spróbuj zapisać ją jednym zdaniem razem z powodem i miejscem w źródle. „Wywód jest niejasny” nie mówi jeszcze, co sprawdzić. Lepiej wskazać termin użyty w dwóch znaczeniach albo przejście, w którym wniosek wymaga dodatkowej przesłanki. Jeśli nie potrafisz pokazać takiego miejsca, wróć do lektury zamiast szukać mocniejszego przymiotnika.

Potem wybierz kwestie, które rzeczywiście decydują o Twojej ocenie. Nie musisz omawiać każdego nagłówka. Możesz połączyć krótką relację z tekstu i ocenę danego punktu, zamiast najpierw streszczać całość, a potem powtarzać ją w części krytycznej. Taką możliwość opisuje Writing Center UW–Madison. W rozwinięciu wyjaśniaj związek dowodu z oceną, nie tylko wymieniaj numery stron.

We wstępie pozwól rozpoznać publikację i swoje stanowisko. W zakończeniu pokaż, co wynika z omówionych ocen dla korzystania z artykułu. Nie dopisuj tam nowego zarzutu bez uzasadnienia. Jeśli polecenie wymaga odniesienia do innych lektur, skonfrontuj określone twierdzenia i podaj rzeczywiście sprawdzone źródła. Nie twórz bibliografii z tekstów, których nie czytałeś.

Gdy głównym zadaniem jest odpowiedź na jedno sporne twierdzenie, bliższa może być polemika. Gdy oceniasz książkę, zobacz osobny przykład recenzji książki. W każdym przypadku czytelnik powinien móc odróżnić to, co autor napisał, od Twojej oceny. Jeżeli polecenie dotyczy krótkich omówień kolejnych źródeł, sprawdź jak przygotować bibliografię adnotowaną.

Źródła i sposób przygotowania przykładu

Źródła sprawdzono 23–24 października 2026 r. Recenzja i polecenie są autorskim przykładem dydaktycznym; oceniana publikacja jest rzeczywista. Porównano proponowany zarzut z pełnym punktem źródła i zrezygnowano z nieuzasadnionej krytyki. Nie prowadzono badania skuteczności pisania ani testu z użytkownikami. DOCX sprawdzono plikowo i przez render stron w tle, bez sterowania natywnym Wordem. Ilustracja otwierająca jest poglądowa i wygenerowana przez AI.

Ustawienia cookies

Niezbędne funkcje zapamiętują Twój wybór. Statystyki są dobrowolne. Nie wysyłamy do nich treści wiadomości ani załączników.

Wybór zapamiętujemy na maksymalnie 180 dni. Możesz go zmienić wcześniej, klikając ciasteczko w lewym dolnym rogu.