Raport jest gotowy, pod nim trzy nazwiska, a prowadzący prosi jeszcze o opis wkładu każdej osoby. „Wszyscy robiliśmy wszystko” niewiele wyjaśnia. Z kolei liczba napisanych stron pomija zbieranie materiału, analizę i poprawki, bez których tekst zawierałby błędy.
Opisz wykonane czynności i ich wynik, nie tylko przydzieloną rolę. Pokażemy to na krótkim raporcie trzech osób. Najtrudniejsze będzie nazwanie merytorycznej poprawki tak, żeby nie umniejszyć jej znaczenia, ale też nie przypisać sobie napisania cudzego tekstu.
Najpierw sprawdź polecenie i zasady zaliczenia w sylabusie. Opis wkładu nie zmienia zadania indywidualnego w grupowe. Open University rozróżnia wspólną odpowiedź, dozwoloną przez polecenie, od indywidualnej części opartej na pracy grupy. W naszym przykładzie prowadzący pozwala oddać jeden raport i wymaga osobnego opisu czynności każdego autora. Nie żąda procentów.
Co Marta rzeczywiście zrobiła przy raporcie
Wyobraźmy sobie zaliczenie polegające na porównaniu zasad wypożyczania w dwóch bibliotekach. Biblioteki A i B oraz cały przebieg pracy są fikcyjne. Nie analizujemy tu rzeczywistych regulaminów, tylko sposób opisania udziału w zadaniu.
Zespół ustalił, że Marta zbierze zapisy o terminie zwrotu i prolongacie, Jan porówna warunki, a Oskar zredaguje raport. Po zakończeniu pracy mają następujące materiały:
- Tabelę Marty. Dla obu bibliotek wpisała termin zwrotu, warunki prolongaty i numer odpowiedniego punktu regulaminu.
- Porównanie Jana. Na podstawie tabeli opisał różnice między warunkami wypożyczania.
- Pierwszy szkic Oskara. Połączył tabelę i porównanie w tekst raportu.
- Komentarz Marty do szkicu. Zauważyła, że zdanie o bezwarunkowej prolongacie w bibliotece B pomija warunek braku rezerwacji. Wskazała punkt regulaminu. Oskar poprawił zdanie.
Nie wiemy, czy Marta przeczytała całą ostateczną wersję i ją zatwierdziła. Zespół nie zapisywał czasu pracy ani nie ustalił sposobu wyliczenia udziałów procentowych.
Jak Marta może opisać swój wkład? Zanim przejdziesz dalej, spróbuj wybrać z tych informacji tylko to, co dotyczy jej wykonanej pracy. Sam początkowy podział zadań jeszcze tego nie potwierdza.
W opisie Marty mieszczą się dwa różne rodzaje pracy: przygotowanie materiału oraz sprawdzenie konkretnego fragmentu. Nie ma natomiast podstaw, żeby przypisać jej porównanie Jana czy pierwszy szkic Oskara. Możliwy akapit brzmi tak:
Zebrałam z regulaminów obu bibliotek zapisy o terminach zwrotu i warunkach prolongaty. Opracowałam tabelę z odwołaniami do odpowiednich punktów. Podczas sprawdzania szkicu wskazałam pominięty warunek braku rezerwacji w bibliotece B; na tej podstawie Oskar poprawił zdanie o prolongacie.
Ten opis nie jest sprawozdaniem z każdej wiadomości wysłanej na czacie. Wskazuje materiały i rezultat, które da się odnaleźć. Nie trzeba dopisywać „aktywnie uczestniczyłam” ani „mój wkład był znaczący”. Czytelnik widzi, na czym polegał.

Powiększ
Poprawka merytoryczna to nie napisanie pierwszej wersji
W przykładzie Marta nie zmieniła tylko przecinka. Wychwyciła brak, przez który raport błędnie opisywał warunki prolongaty. Warto to nazwać wprost. Samo „pomagałam przy redakcji” ukrywałoby sens tej pracy.
Nie warto jednak rozszerzać opisu do „napisałam część o prolongacie”. Z materiałów wynika, że szkic przygotował Oskar, a Marta wskazała błąd. Obie czynności mają znaczenie, ale nie są tą samą czynnością. Podobnie przygotowanie tabeli ze źródeł nie oznacza jeszcze wykonania całej analizy porównawczej. W sprawozdaniu z laboratorium ktoś może zebrać pomiary, inna osoba wykonać obliczenia, a kolejna napisać interpretację. Opis powinien zachować te różnice.
Sprawdź też czasowniki brzmiące szerzej, niż pozwalają materiały. „Sprawdziłam raport” sugeruje coś więcej niż jeden komentarz do jednego akapitu. W przypadku Marty lepiej pozostać przy wskazaniu konkretnego błędu. Nie dopisujemy zatwierdzenia całości, bo nie mamy o nim informacji.
A co z procentami? Trzy nazwiska nie uzasadniają automatycznie równych udziałów. Liczenie stron też nie rozstrzyga, jak porównać zebranie materiału z analizą i korektą. Jeśli formularz wymaga procentów, ustal z prowadzącym, czego mają dotyczyć i jak je określić. Z samego opisu naszego przypadku nie da się uczciwie wyliczyć udziału Marty.
Przy artykule naukowym wydawca może wymagać innej formy deklaracji, na przykład ról CRediT. W tej taksonomii osobno opisuje się przygotowanie pierwszego szkicu (Writing – original draft) i merytoryczny przegląd lub poprawianie tekstu (Writing – review & editing). Komentarz Marty ilustruje tę drugą czynność, nie pierwszą. Nie przenoś jednak tych etykiet do zaliczenia, jeśli polecenie ich nie wymaga. Definicje ról NISO pomagają nazwać pracę, lecz CRediT nie rozstrzyga, komu przysługuje autorstwo. Sama etykieta nie ustala także oceny na zajęciach.
Co zrobić, gdy został tylko podział zadań
Zmieńmy teraz jeden warunek. Nie mamy tabeli, porównania, szkicu ani komentarza. Został plan pracy i informacja, że raport ostatnio zapisano z konta Marty. Czy można na tej podstawie odtworzyć wcześniejszy akapit? Nie. Plan pokazuje przydzielone zadanie, a nazwa konta przy zapisie nie dowodzi, kto zebrał materiał lub napisał tekst.
To nie znaczy, że Marta nic nie zrobiła. Znaczy tylko, że tych informacji nie wystarcza do ustalenia, co zrobiła. Trzeba wrócić do dostępnych notatek, wcześniejszych wersji i ustaleń z zespołem. Uzgodnić konkretne czynności, a nie dopasować po fakcie historię do planu. Jeżeli dwóch autorów pamięta pracę inaczej, nie ukrywaj rozbieżności za gładkim zdaniem o równym zaangażowaniu.
University of Glasgow zaleca zachowywanie zapisów własnego udziału w pracy grupowej oraz wczesne zgłaszanie problemów prowadzącym. To wskazówki konkretnej uczelni, nie wspólny regulamin wszystkich studiów. Praktyczna korzyść jest jednak widoczna w naszym przykładzie: tabela i komentarz pozwalają nazwać pracę precyzyjniej niż sama deklaracja roli.
Przy swoim raporcie zacznij od fragmentu lub materiału, nad którym rzeczywiście pracowałeś. Zapisz, co z nim zrobiłeś i co z tego wynikło. Potem sprawdź, czy opis nie przypisuje Ci pracy kolegi i czy nie pomija Twojej ważnej poprawki. Dopiero taki akapit skróć lub przenieś do formularza wymaganego na zajęciach.
Źródła i zakres przykładu
- Open University, Developing good academic practice, 3.4 Collaborative group answers. Rozróżnienie wspólnej odpowiedzi i indywidualnej części zadania.
- University of Glasgow, Guide to Assessed Group Work. Ustalenia dotyczące pracy zespołu, zapis udziału i zgłaszanie problemów.
- NISO CRediT, Contributor Roles Defined oraz Contributor Roles. Definicje czynności i ograniczenie taksonomii dotyczące autorstwa.
Źródła sprawdzono 2 listopada 2026 roku. Osoby, biblioteki i materiały w przykładzie są fikcyjne. Własna analiza redakcyjna polegała na przypisaniu zdań opisu wkładu do podanych czynności, a następnie sprawdzeniu, co można ustalić po usunięciu zapisów wykonanej pracy. Nie był to test z udziałem studentów ani badanie bibliotek. Pełny przykład jest w artykule; nie wymaga osobnej karty do pobrania.










